513 bin kişilik araştırma: RSV aşısı hastaneye yatışları yüzde 70 azalttı

Medicana Ataköy Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Burak Uzel, NEJM Evidence dergisinde yayımlanan 513 bin 358 kişinin katıldığı araştırmanın sonuçlarını değerlendirdi. 

Respiratuvar sinsityal virüs (RSV), özellikle bebeklerde, ileri yaştaki bireylerde ve kronik hastalığı bulunan kişilerde ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabiliyor. Sağlıklı erişkinlerde çoğunlukla soğuk algınlığı benzeri belirtilerle seyreden enfeksiyon, risk grubundaki kişilerde zatürre ve hastaneye yatışla sonuçlanabiliyor. DAN-RSV araştırmasında toplam 513 bin 358 kişi randomize edilirken, 511 bin 535 kişi birincil etkinlik analizine dahil edildi.

Araştırmanın sonuçlarına ilişkin bilgi veren Uzm. Dr. Burak Uzel, 255 bin 574 kişilik aşı grubunda RSV nedeniyle 19 hastaneye yatış gerçekleştiğini, 255 bin 961 kişilik kontrol grubunda ise bu sayının 64 olduğunu belirtti. Uzel, bu sonuçların RSV ile ilişkili hastaneye yatış hızında yüzde 70,3'lük göreceli azalmaya işaret ettiğini ifade etti. 75 yaş ve üzerindeki katılımcılarda ise aşı grubunda 7, kontrol grubunda 29 hastaneye yatış kaydedildi. Bu yaş grubunda aşının tahmini etkinliği yüzde 75,8 olarak hesaplandı.

Araştırmadaki sonuçların değerlendirilmesinde göreceli ve mutlak risk azalmasının birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Uzel, RSV nedeniyle hastaneye yatış sıklığının aşı grubunda 1.000 kişi-yılı başına 0,16, kontrol grubunda ise 0,55 olduğunu aktardı. Aşının sağlayacağı mutlak yararın kişinin yaşı ve ciddi enfeksiyon açısından taşıdığı risklerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Uzel, bütün solunum yolu hastalıklarına bağlı hastaneye yatışlarda ise aşı grubunda 1.295, kontrol grubunda 1.396 vaka görüldüğünü bildirdi. Bu farkın yüzde 7,1'lik tahmini azalmaya karşılık geldiğini ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmadığını kaydetti. Araştırmada tüm nedenlere bağlı ölümlerde de anlamlı bir azalma gösterilemedi.

Aşıda nadir görülen yan etki bulgusu

Araştırmanın güvenlilik değerlendirmesinde aşı uygulanan 5 kişide Guillain–Barré sendromu (GBS) geliştiği bildirildi. Bağışıklık sisteminin periferik sinirleri etkilediği nadir bir nörolojik hastalık olan GBS, kas güçsüzlüğüne ve ağır vakalarda solunum kaslarının etkilenmesine neden olabiliyor. Uzel, yaklaşık 240 bin aşı uygulanan kişi arasında 5 GBS vakasının bildirilmesinin dikkate alınması gereken bir güvenlilik sinyali olduğunu belirterek, bu gözlemin vakaların tamamında aşının kesin neden olduğunu kanıtlamadığını ifade etti. Çalışmada ciddi advers olay oranları aşı grubunda yüzde 2, kontrol grubunda ise yüzde 2,2 olarak kaydedildi.

RSV aşısı hangi yaş gruplarına öneriliyor?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) 2026 yılı önerilerine göre, daha önce RSV aşısı yaptırmamış 75 yaş ve üzerindeki tüm bireylere tek doz aşı öneriliyor. 50-74 yaş arasındaki bireylerde ise KOAH, kronik kalp hastalıkları, bağışıklık baskılanması, belirli diyabet komplikasyonları ve ciddi RSV enfeksiyonu riskini artıran diğer sağlık durumlarının bulunması halinde aşılama tavsiye ediliyor. 50 yaş altındaki erişkinler için genel nüfusa yönelik rutin RSV aşılaması önerilmiyor.

Mevcut öneriler doğrultusunda yetişkinlere tek doz uygulanan RSV aşısının grip aşısından farklı olarak her yıl tekrarlanması gerekmiyor. Söz konusu yaş grubu önerilerinin ABD CDC rehberine dayandığı, Türkiye'deki uygulamalarda ise güncel ulusal öneriler ile aşıların ruhsat koşullarının ayrıca dikkate alınması gerektiği belirtildi.

Uzm. Dr. Burak Uzel, araştırmanın özellikle ileri yaşlardaki bireylerde RSV nedeniyle hastaneye yatışların azaltılmasında aşının etkisini ortaya koyduğunu belirterek, aşılama kararının kişinin yaşı, kronik hastalıkları ve bireysel riskleri dikkate alınarak verilmesi gerektiğini kaydetti.

Bilimsel Kaynaklar

Lassen MC ve ark. Bivalent RSV Prefusion F Vaccine to Prevent Hospitalizations in Adults. NEJM Evidence. 2026. DOI: 10.1056/EVIDoa2600272.

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). RSV Vaccine Guidance for Adults. 2026.