Esen: Türkiye ile Azerbaycan arasındaki gerilim kimin işine yarıyor?

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, Azerbaycan'da başörtülü kız öğrencilerin okullara alınmadığına ilişkin haberler üzerine yaptığı açıklamada, tartışmanın uluslararası siyasi boyutuna dikkat çekti.

Esen, Washington merkezli Turan Research Center Direktörü Joseph Epstein'ın 29 Eylül 2026'da yayımlanan “The Hijab and the Secular State in the Turkic World” başlıklı makalesini gündeme getirdi. Epstein'ın İsrail'deki Bar-Ilan Üniversitesine bağlı Begin-Sadat Stratejik Araştırmalar Merkeziyle (BESA) de araştırmacı bağlantısı bulunduğunu belirten Esen, makalede Azerbaycan'daki başörtüsü tartışmasının Türk dünyasının kimliği, Türkiye'nin bölgesel etkisi ve İran'la rekabet çerçevesinde ele alınmasını değerlendirdi.

Esen, bir kız çocuğunun eğitim hakkının neden Türk dünyasının kimlik meselesine dönüştürüldüğünü ve Türkiye'nin başörtüsü özgürlüğüne ilişkin hassasiyetinin neden Azerbaycan'a yönelik bir tehdit olarak yorumlandığını sorguladı.

Azerbaycan ile İsrail arasındaki eğitim, bilim ve kültür alanlarındaki iş birliğine de değinen Esen, iki ülke arasında 28 Haziran 2009'da imzalanan iş birliği anlaşmasını hatırlattı. Esen, Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanı Emin Əmrullayev'in 13 Şubat 2023'teki Azerbaycan-İsrail İnovasyon Forumu'nda İsrail'in deneyiminin Azerbaycan'ın eğitim sisteminin geliştirilmesine katkı sağlamasını umduğunu söylediğini aktardı.

Esen, iki ülke arasındaki eğitim ve bilim iş birliğinin 2026'da da sürdüğünü belirterek, 2 Şubat'ta Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakan Yardımcısı Həsən Həsənli ile İsrail Eğitim Bakanı Yoav Kisch'in genel eğitim, STEAM ve yükseköğretim alanlarındaki ilişkileri görüştüğünü, 4 Şubat'ta ise ortak bilimsel araştırmalar, projelerin finansmanı ve akademik değişim konularında yeni bir mutabakat imzalandığını ifade etti.

Azerbaycan'daki okul kıyafeti tartışmasının din özgürlüğünün yanı sıra milli kimlik boyutuyla da ele alınmasını değerlendiren Esen, Türk kimliği ile Müslüman kimliğinin birbirini dışlayan kavramlar olarak sunulmaması gerektiğini kaydetti. Esen, başörtüsünün bir kadının inancını, kimliğini ve kültürel aidiyetini birlikte yaşatma tercihi olarak değerlendirilebileceğini belirtti.

İsrail ile Azerbaycan arasındaki kurumsal iş birliğinin, başörtüsü kararının İsrail tarafından yönlendirildiğini kanıtlamadığını vurgulayan Esen, buna karşın tartışmanın Türk dünyasının kimliği ve bölgesel güç ilişkileri çerçevesinde ele alınmasının siyasi sonuçlarının sorgulanması gerektiğini ifade etti.