IAC 2026’da astronotlardan Ay araştırmaları ve uzayda barış mesajı

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), dünyanın farklı ülkelerinden astronotları bir araya getirdi. Kongre kapsamında düzenlenen etkinliklerde astronotlar teknik oturumlara katıldı, üniversite ve lise öğrencileriyle buluştu, sağlık merkezlerini ziyaret etti.

Uluslararası Uzay Federasyonu tarafından, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen kongre kapsamında, Uluslararası Astronotlar Bölümü programı çerçevesinde çeşitli etkinlikler düzenlendi.

Kongrenin ilk günü olan 5 Ekim’de gerçekleştirilen açılış töreninde 30 astronot yer aldı. Aynı gün düzenlenen “Uzay Keşfi, Bilim ve İnovasyon Yuvarlak Masa Toplantısı”nda ise alçak Dünya yörüngesinin geleceği, Ay’a dönüş, uzay alanında yeni kabiliyetlerin geliştirilmesi, kamu ve özel sektör iş birlikleri ile derin uzay araştırmalarında insan ve yapay zeka ortaklığı ele alındı.

7 Ekim’de teknik oturumların ardından astronotlar, Antalya’da toplumla buluşma programlarına katıldı. Türkiye’nin ilk astronotu Tuğgeneral Alper Gezeravcı ve ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever’in de aralarında bulunduğu 11 astronot, Akdeniz Üniversitesi İleri Sağlık Araştırmaları Merkezi’ni ziyaret etti.

Astronot heyeti daha sonra Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bölümü’nde tedavi gören çocuklarla bir araya geldi. Çocuklara hediyeler veren astronotlar, aileler ve sağlık çalışanlarıyla da sohbet etti.

Program kapsamında düzenlenen üniversite buluşmasında astronotlar, akademisyenler ve öğrencilerle bir araya gelerek uzay çalışmaları hakkında değerlendirmelerde bulundu.

ABD’li astronotlar Mark Polansky ve Dominic Antonelli, İsviçreli astronot Claude Nicollier ile Türk ticari astronot Gökhan Erdem de Aksu Uçak Bakım Teknolojisi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ni ziyaret etti. Okulun hangar ve atölyelerini gezen astronotlar, uçakları, uçak motorlarını ve insansız hava araçlarını inceledi. Öğrencilerin sorularını da yanıtlayan astronotlar, gençlerin havacılık ve uzay alanındaki çalışmalarını dinledi.

Kongrenin dördüncü gününde düzenlenen astronot basın toplantısında Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever ve Türk ticari astronot Gökhan Erdem’in yanı sıra farklı ülkelerden astronotlar yer aldı.

Türkiye’nin yeni bir insanlı uzay uçuşu planlayıp planlamadığına ilişkin soruyu yanıtlayan Gezeravcı, 2024’te gerçekleştirilen ilk Türk astronot ve bilim misyonunun, 2021’de açıklanan 10 stratejik hedeften biri olduğunu hatırlattı.

Gezeravcı, mevcut aşamada önceliğin yeni bir insanlı uçuş yerine Ay Araştırma Programı olduğunu belirterek, zamanı geldiğinde farklı kabiliyetlere sahip insanlı uzay görevlerinin de gerçekleştirileceğini ifade etti.

Uzayın barış ve iş birliği alanı olarak korunması gerektiğini vurgulayan Gezeravcı, ülkelerin uzay kuvvetleri kurarak savunma stratejileri geliştirmesinin uzayda tehdit algısının oluştuğunu gösterdiğini kaydetti. Gezeravcı, uzayın bir savaş platformuna dönüştürülmemesi gerektiğini dile getirdi.

Türkiye’nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever, yeni insanlı görevler öncesinde mikroyerçekiminden yararlanılarak bilimsel araştırmalar yürütülmesinin önemine işaret etti. Atasever, yeni malzemeler ve biyoteknoloji çözümleri geliştirme hedeflerine değinerek, bilimsel faydalı yük taşıyabilen serbest uçuş platformlarıyla da ilgilendiklerini belirtti.

Türk ticari astronot Gökhan Erdem ise derin uzay araştırmalarını desteklediğini ifade ederek, Türk bilim insanları ve astronotlarının uzay yürüyüşü gerçekleştireceği bir görevde yer almayı hedeflediğini söyledi.

Basın toplantısına katılan uluslararası astronotlar da çevrenin korunması, gençlerin bilim ve teknolojiye yönlendirilmesi ve küresel uzay iş birliğinin geliştirilmesi konularında değerlendirmelerde bulundu.

Julie Payette, uzaydan bakıldığında Dünya’nın kırılganlığının ve iklim değişikliği tehdidine karşı korunmasının öneminin daha iyi anlaşıldığını belirtti. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) proje astronotu Sławosz Uznański-Wiśniewski, Türkiye ve Polonya gibi ülkelerin küresel uzay ekonomisinde önemli roller üstlenebileceğini ifade etti.

Axiom Space Baş Astronotu Michael Lopez-Alegria, uzaya erişen ülke sayısının artmasının Dünya’yı koruma bilincini güçlendirdiğini kaydetti. NASA astronotu Christopher Williams ise Türkiye’deki uzay çalışmalarına ve gençlerin bu alana duyduğu ilgiye dikkati çekti.

Eski Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) astronotu Naoko Yamazaki, uzay çalışmalarının ekip çalışmasına dayandığını vurgularken, Tim Kopra Ay altyapısının küresel dayanışmayla kurulabileceğini belirtti. Andrew Feustel de insanlı uzay araştırmalarında kamu ve özel sektör ortaklıklarının önemine değindi.

Kongrenin son gününde astronotların halkla bir araya gelerek imza dağıtması planlanıyor.